‘ഇന്സ്റ്റഗ്രാമും യുട്യൂബും ചെറുപ്പത്തിലേ അടിമയാക്കി; വിഷാദ രോഗത്തിനും ആത്മഹത്യാ ചിന്തയ്ക്കും ഇടയാക്കി’; യുവതിയുടെ പരാതിയില് അതീവ ഗുരുതരമായ കോടതി വ്യവഹാരം ഉടന്; മെറ്റയ്ക്കും ഗൂഗിളിനും നിര്ണായകം; നിരവധി കേസുകള് പിന്നാലെ
ന്യൂയോര്ക്ക്: സോഷ്യല് മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളായ ഇന്സ്റ്റഗ്രാമിനും യുട്യൂബിനും നിര്ണായകമാകുന്ന കോടതി വിചാരണയ്ക്കു തിങ്കളാഴ്ച തുടക്കം. കലിഫോര്ണിയ കോടതിയിലാണ് അതീവ ഗൗരവമുള്ള വാദങ്ങള് ആരംഭിക്കാന് പോകുന്നത്.
ഇന്സ്റ്റാഗ്രാമും യൂട്യൂബും ജനങ്ങളെ അടിമകളാക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള (addictive) ആപ്ലിക്കേഷന് ഡിസൈനിംഗിലൂടെ യുവതിയുടെ മാനസികാരോഗ്യം തകര്ത്തെന്നാണു കേസ്. വന്കിട ടെക് കമ്പനികള് കുട്ടികള്ക്ക് ദോഷം വരുത്തുന്നതില് ഉത്തരവാദികളാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രധാന പരീക്ഷണമായിരിക്കും ഈ കേസെന്നാണു പ്രമുഖര് വിലയിരുത്തുന്നത്.
K.G.M. എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ 20 വയസ്സുള്ള യുവതിയാണ് ഫേസ്ബുക്കിന്റെയും ഇന്സ്റ്റാഗ്രാമിന്റെയും മാതൃകമ്പനിയായ മെറ്റാ പ്ലാറ്റ്ഫോംസിനും (Meta Platforms), യൂട്യൂബിന്റെ ഉടമസ്ഥരായ ആല്ഫബെറ്റിനും (Google) എതിരെ കേസ ഫയല് ചെയ്തത്. കോടതി രേഖകള് പ്രകാരം, ഈ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ ശ്രദ്ധ ആകര്ഷിക്കുന്ന ഡിസൈന് തന്നെ ചെറുപ്പത്തില്ത്തന്നെ അവയ്ക്ക് അടിമയാക്കിയെന്ന് യുവതി പറയുന്നു. ഈ ആപ്പുകള് തന്റെ വിഷാദരോഗത്തിനും ആത്മഹത്യാ ചിന്തകള്ക്കും കാരണമായെന്നും ഇതിന് കമ്പനികള് ഉത്തരവാദികളാണെന്നും അവര് ആരോപിക്കുന്നു.
ടെക് കമ്പനികള്ക്കെതിരെയുള്ള വിധി സമാനമായ മറ്റ് കേസുകള്ക്ക് വഴിതെളിക്കുകയും, ഉപയോക്താക്കള്ക്കുണ്ടാകുന്ന ദോഷങ്ങളില് നിന്ന് കമ്പനികള്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന നിയമപരമായ പരിരക്ഷയെ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്തേക്കാം. കാലിഫോര്ണിയയില് ഗൂഗിള്, മെറ്റാ, ടിക് ടോക്, സ്നാപ്പ് എന്നീ കമ്പനികള് ആയിരക്കണക്കിന് കേസുകള് നേരിടുന്നുണ്ട്.
മാര്ച്ച് വരെ നീണ്ടുനില്ക്കാന് സാധ്യതയുള്ള ഈ വിചാരണയില് മെറ്റാ സിഇഒ മാര്ക്ക് സക്കര്ബര്ഗിനെ സാക്ഷിയായി വിളിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. വിചാരണയ്ക്ക് മുന്പ് തന്നെ ടിക് ടോക്കും സ്നാപ്പും യുവതിയുമായി ഒത്തുതീര്പ്പിലെത്തി.
ആപ്പുകളുടെ രൂപകല്പ്പനയില് കമ്പനികള് അശ്രദ്ധ കാണിച്ചുവെന്നും, അപകടസാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങള്ക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കുന്നതില് അവര് പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നും, യുവതിക്കുണ്ടായ ആഘാതങ്ങളില് ഈ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള്ക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ടെന്നും തെളിയിക്കാനാണ് അഭിഭാഷകര് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതില് വിജയിച്ചാല് യുവതിക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നല്കണമോ എന്ന് ജൂറി തീരുമാനിക്കും.
യുവതിയുടെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റ് ഘടകങ്ങളെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയും, യുവാക്കളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി തങ്ങള് ചെയ്ത കാര്യങ്ങള് വിശദീകരിച്ചും കേസിനെ പ്രതിരോധിക്കാനാണ് മെറ്റായും ഗൂഗിളും പദ്ധതിയിടുന്നത്. ഉപയോക്താക്കള് പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്ന ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ പേരില് ഇന്റര്നെറ്റ് കമ്പനികള്ക്ക് സാധാരണയായി നിയമപരമായ പരിരക്ഷ ലഭിക്കാറുണ്ട്. എന്നാല് ഈ കേസില് ജൂറി അത് തള്ളുകയാണെങ്കില്, പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ ഡിസൈന് തന്നെ ദോഷകരമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയുള്ള കൂടുതല് കേസുകള്ക്ക് അത് വഴിയൊരുക്കും.
സംസ്ഥാന കോടതിയിലെ ഇത്തരം കേസുകള്ക്ക് പുറമെ, മാതാപിതാക്കളും സ്കൂള് ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകളും സ്റ്റേറ്റ് അറ്റോര്ണി ജനറല്മാരും ഫയല് ചെയ്ത 2,300-ലധികം സമാന കേസുകള് കമ്പനികള് ഫെഡറല് കോടതിയില് നേരിടുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ വിചാരണ ജൂണില് ഉണ്ടായേക്കാം.
അതേസമയം, തിങ്കളാഴ്ച ന്യൂ മെക്സിക്കോയിലെ സാന്താ ഫേയില് മെറ്റയ്ക്കെതിരെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന വിചാരണയും ആരംഭിക്കുന്നു. കുട്ടികളെയും കൗമാരക്കാരെയും ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിന് വിട്ടുകൊടുക്കുകയും അതിലൂടെ ലാഭമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് അവിടെ മെറ്റയ്ക്കെതിരെയുള്ള ആരോപണം.
കുട്ടികളുടെ മാനസികാരോഗ്യം കണക്കിലെടുത്ത് സോഷ്യല് മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള്ക്കെതിരെ ആഗോളതലത്തില് ഉയരുന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ് യുഎസിലെ ഈ കേസുകള്. ഓസ്ട്രേലിയയും സ്പെയിനും 16 വയസ്സില് താഴെയുള്ളവര്ക്ക് സോഷ്യല് മീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്, മറ്റ് രാജ്യങ്ങളും സമാനമായ നിയന്ത്രണങ്ങള് പരിഗണിച്ചുവരികയാണ്.
