തകര്ന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയും വ്യാപാരവും; ഭരണകൂട അടിച്ചമര്ത്തല് ഇനിയും കൂടുമെന്ന ഭയം; ബോംബിട്ടു തകര്ത്ത് അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും പിന്മാറുമ്പോള് ഇറാനിയന് ജനത കൂടുതല് ദുരിതത്തിലേക്ക്; കൂടുതല് ശക്തരായി ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്ക്; എങ്ങും നിരാശമാത്രം
ജനുവരിയില് ആഴ്ചകള് നീണ്ട പ്രതിഷേധങ്ങളെ അധികൃതര് അടിച്ചമര്ത്തിയപ്പോള് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള് കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇത് ഇറാനികളെ സഹായിക്കാന് താന് വരുമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപിനെക്കൊണ്ട് പറയിപ്പിച്ചു. ഭരണാധികാരികളായ പുരോഹിതരെ താഴെയിറക്കുമെന്ന് യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തില് ട്രംപും ഇസ്രായേല് പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിന് നെതന്യാഹുവും പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും, ബോംബാക്രമണം തുടര്ന്നതോടെ ആ ലക്ഷ്യം മങ്ങി.
ദുബായ്: ഭരണകൂടത്തെ അട്ടിമറിക്കാന് അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ആരംഭിച്ച യുദ്ധം പാതിവഴിക്കു നിര്ത്തി പൊടിയുംതട്ടി മടങ്ങുമ്പോള് മുമ്പത്തേതിനേക്കാള് കടുത്ത അനിശ്ചിതത്വത്തിലേക്ക് ഇറാന് ജനത.
ജനുവരിയിലെ പ്രതിഷേധക്കാര്ക്ക് നേരെയുള്ള മാരകമായ അടിച്ചമര്ത്തലുകള്ക്കും ആഴ്ചകള് നീണ്ട യുഎസ്-ഇസ്രായേല് ബോംബാക്രമണങ്ങള്ക്കും ശേഷം സാധാരണ ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു പ്രതീതിയെങ്കിലും നിലനിര്ത്താന് പാടുപെടുകയാണ് ഇറാനികളെന്ന് റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യുന്നു. വ്യോമാക്രമണങ്ങളില് നിന്നുള്ള നാശനഷ്ടങ്ങളും ഇന്റര്നെറ്റ് വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടതും തിരിച്ചടിയായതോടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചു കടുത്ത ആശങ്കയിലാണിവര്.
വെടിനിര്ത്തല് നീട്ടുന്നതിനെക്കുറിച്ചും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചര്ച്ചകള് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതിനിടെ, കടകളും റെസ്റ്റോറന്റുകളും സര്ക്കാര് ഓഫീസുകളും തുറന്നു പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു. തെളിഞ്ഞ വസന്തകാല പ്രഭാതങ്ങളില്, നഗര പാര്ക്കുകള് പിക്നിക്കിനെത്തുന്ന കുടുംബങ്ങളെക്കൊണ്ടും കായിക വിനോദങ്ങളില് ഏര്പ്പെടുന്ന യുവാക്കളെക്കൊണ്ടും തിരക്കേറിയതാണ്. മറ്റുള്ളവര് തെരുവോരങ്ങളിലെ കഫേകളില് ഒത്തുകൂടുന്നു.
എന്നാല്, ഇത്തരം സമാധാനപരമായ കാഴ്ചകള്ക്ക് പിന്നില്, തകര്ന്ന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. പുതിയ സര്ക്കാര് അടിച്ചമര്ത്തലുകളെ ഭയപ്പെടുന്ന ജനങ്ങള് വിനാശകരമായ വ്യോമാക്രമണങ്ങളില് രോഷാകുലരുമാണ്. ജനുവരിയില് വന് ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയ ബുദ്ധിമുട്ടുകള് ഇനിയും വഷളാകാനാണ് സാധ്യത.
ലെബനനുമായുള്ള വെടിനിര്ത്തല് കരാറിനെത്തുടര്ന്ന് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നിട്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യമന്ത്രി വെള്ളിയാഴ്ച പറഞ്ഞു. അതേസമയം, ഇറാന് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള കരാര് ഉടന് ഉണ്ടാകുമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് വിശ്വസിക്കുന്നതായി അറിയിച്ചു.
ഭരണകൂട ഭീതി
‘യുദ്ധം അവസാനിക്കും, പക്ഷേ അപ്പോഴാണ് വ്യവസ്ഥിതിയുമായുള്ള നമ്മുടെ യഥാര്ത്ഥ പ്രശ്നങ്ങള് ആരംഭിക്കുന്നത്. യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സുമായി ഭരണകൂടം ഒരു കരാറിലെത്തിയാല്, അത് സാധാരണക്കാരുടെ മേലുള്ള സമ്മര്ദ്ദം വര്ദ്ധിപ്പിക്കുമെന്ന് ഞാന് ഭയപ്പെടുന്നു’- ജനുവരിയിലെ പ്രക്ഷോഭത്തില് പങ്കെടുത്ത ഫരീബ എന്ന 37-കാരി ഇറാനില് നിന്ന് ഫോണിലൂടെ പ്രതികരിച്ചെന്നു റോയിട്ടേഴ്സ് പറയുന്നു.
‘ജനുവരിയിലെ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ക്രൂരതകള് ജനങ്ങള് മറന്നിട്ടില്ല, തങ്ങളെ ജനങ്ങള് ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്ന കാര്യം ഭരണകൂടവും മറന്നിട്ടില്ല. ഒരു ആഭ്യന്തര മുന്നണിയില് കൂടി പോരാടാന് അവര് ആഗ്രഹിക്കാത്തതിനാലാണ് ഇപ്പോള് അവര് പിന്തിരിഞ്ഞു നില്ക്കുന്നത്’- അവര് പറഞ്ഞു.
ഔദ്യോഗിക മരണസംഖ്യ പ്രകാരം, യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യ ദിനം ഒരു സ്കൂളിലുണ്ടായ മരണം ഉള്പ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള് ബോംബാക്രമണത്തില് കൊല്ലപ്പെട്ടു. രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും തകര്ത്തു. വന്തോതിലുള്ള പിരിച്ചുവിടലുകളുടെ സാധ്യതയും വര്ധിപ്പിച്ചു.
ആഴ്ചകളോളം നീണ്ട തീവ്രമായ ബോംബാക്രമണത്തെ അതിജീവിക്കുകയും ആഗോള എണ്ണ വിതരണത്തില് നിയന്ത്രണം ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ഇറാനിലെ വിപ്ലവ ഭരണകൂടം എന്നത്തേക്കാളും സുരക്ഷിതമാണിപ്പോള്.
‘ഈ യുദ്ധം ഭരണകൂടത്തെ താഴെയിറക്കാന് പോകുന്നില്ലെന്ന് ഇറാനികള് മനസ്സിലാക്കി. അതേ സമയം ഇത് അവരുടെ സാമ്പത്തിക ജീവിതം മോശമാക്കാന് പോകുകയാണ്’- യുഎസ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ഇന്ഡിപെന്ഡന്റ് റിസര്ച്ച് സ്ഥാപനമായ ‘ഡോണ്’ (Dawn)ലെ ഇറാന് അനലിസ്റ്റ് ഒമിദ് മെമ്മേറിയന് പറഞ്ഞു.
‘സൈന്യം അവരുടെ തോക്കുകള് താഴെ വെക്കാന് പോകുന്നില്ല. അവര് ഇവിടെത്തന്നെ തുടരും. അത് രക്തരൂക്ഷിതമായിരിക്കും. മെച്ചപ്പെട്ട ഭാവിക്ക് സാധ്യതയില്ലാത്ത വിധം ഇത് ചിലവേറിയതായിരിക്കും’- അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു. പത്രപ്രവര്ത്തനാനുമതികളും പ്രവര്ത്തനങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്ന സാംസ്കാരിക ഇസ്ലാമിക മാര്ഗ്ഗനിര്ദേശ മന്ത്രാലയം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള തീരുമാനങ്ങള്ക്ക് അനുസൃതമായാണ് ഇറാനിലെ വിദേശ മാധ്യമങ്ങള് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്.
‘യുദ്ധത്തിന്റെയും വര്ഷങ്ങളായുള്ള ഉപരോധത്തിന്റെയും ഒറ്റപ്പെടലിന്റെയും ആഘാതം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോള് ഇറാനികളെ സംബന്ധിച്ച് കാര്യങ്ങള് ഇതിലും മോശമാകാമായിരുന്നു’ എന്നാണ് സ്വകാര്യ കമ്പനിയില് ജോലി ചെയ്യുന്ന യുവതി പറഞ്ഞത്.
‘ഇത് സാധാരണമാണെന്ന് ഞാന് പറയുന്നില്ല, പക്ഷേ അത്തരമൊരു ചരിത്രമുള്ള ഒരു ഇറാനി എന്ന നിലയില് ഇത് അത്ര മോശമല്ല. ഞങ്ങള്ക്ക് ഇതിനൊപ്പം ജീവിക്കാന് കഴിയും’ അവള് പറഞ്ഞു.
എന്നാല് ഫോണിലൂടെ ബന്ധപ്പെട്ട ഇറാനികള് ഈ അഭിപ്രായത്തോട് യോജിച്ചില്ല. പ്രതികാരം ഭയന്ന് പേര് വെളിപ്പെടുത്താതെ സംസാരിച്ച അവര് വലിയ ഉത്കണ്ഠയാണ് പ്രകടിപ്പിച്ചത്. ‘ആളുകള് ഇപ്പോള് വെടിനിര്ത്തല് ആസ്വദിക്കുന്നു. പക്ഷേ അടുത്തത് എന്താണ്? കൂടുതല് ശക്തമായി മാറിയ ഒരു ഭരണകൂടത്തെ വെച്ച് നമ്മള് എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്?’- 27-കാരിയായ സ്വകാര്യ അധ്യാപിക സാറ ചോദിച്ചു.
ഇറാനികള്ക്ക് മുന്നില് മാര്ഗങ്ങളില്ല
ജനുവരിയില് ആഴ്ചകള് നീണ്ട പ്രതിഷേധങ്ങളെ അധികൃതര് അടിച്ചമര്ത്തിയപ്പോള് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള് കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇത് ഇറാനികളെ സഹായിക്കാന് താന് വരുമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപിനെക്കൊണ്ട് പറയിപ്പിച്ചു. ഭരണാധികാരികളായ പുരോഹിതരെ താഴെയിറക്കുമെന്ന് യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തില് ട്രംപും ഇസ്രായേല് പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിന് നെതന്യാഹുവും പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും, ബോംബാക്രമണം തുടര്ന്നതോടെ ആ ലക്ഷ്യം മങ്ങി.
അടിച്ചമര്ത്തലിലുള്ള രോഷം കാരണം പല ഇറാനികളും പുതിയ ഭരണാധികാരികളെ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. എന്നാല് താമസിയാതെ അവര് യുദ്ധത്തില് മനംമടുത്തു എന്ന് മെമ്മേറിയന് പറഞ്ഞു. ‘ഈ യുദ്ധം ഇറാനികളെ സഹായിക്കാന് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ളതല്ലെന്ന് പല ഇറാനികള്ക്കും കൂടുതല് വ്യക്തമായതായി ഞാന് കരുതുന്നു,’ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
വടക്കന് ടെഹ്റാനിലെ ഒരു കഫേയില് ഇരുന്ന മെഹ്താബോ മറ്റ് സ്ത്രീകളോ പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇറാനില് നിര്ബന്ധിതമായിരുന്ന ഹിജാബ് ധരിച്ചിരുന്നില്ല. 2022-ലെ വന് പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ ഫലമാണ് ഈ അയഞ്ഞ വസ്ത്രധാരണ രീതി. സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങള്ക്കായി നടന്ന ആ പ്രതിഷേധങ്ങളെ അധികൃതര് അക്രമാസക്തമായി അടിച്ചമര്ത്തിയെങ്കിലും ചില വസ്ത്രധാരണ നിയമങ്ങള് നടപ്പിലാക്കുന്നതില് നിന്ന് അവര് നിശബ്ദമായി പിന്മാറി.
‘അധികൃതര് അത്ര എളുപ്പത്തില് വഴങ്ങില്ലെന്ന് ജനുവരിയില് വ്യക്തമായതായും പിന്നീട് സൈനിക ആക്രമണത്തില് അവര് തകരില്ലെന്ന് മനസ്സിലായ’തായും യുകെ ആസ്ഥാനമായുള്ള സ്വതന്ത്ര ഇറാനിയന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകന് ഹൊസൈന് റസാം പറഞ്ഞു.
യുദ്ധം ഇറാനികളെ മുന്പത്തേക്കാള് കൂടുതല് ഏകീകരിച്ചെങ്കിലും അവര്ക്ക് മുന്നില് കുറഞ്ഞ വഴികള് മാത്രമേ ഉള്ളൂ. ‘ഇത് ഇറാനികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു നിര്ണ്ണായക നിമിഷമാണ്, കാരണം അവസാനം ഇറാനികള്, പ്രത്യേകിച്ച് രാജ്യത്തിനുള്ളിലെ ഇറാനികള്, തങ്ങള്ക്ക് ഒന്നിച്ച് ജീവിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നു. പോകാന് ഒരിടവുമില്ല’- അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
‘ചാരത്തിനടിയിലെ കനല്’
അടിച്ചമര്ത്തല് ഇപ്പോള് കൂടുതല് വഷളായേക്കുമെന്ന് പലരും ഭയപ്പെടുന്നു. ‘തെരുവുകളില് സ്ത്രീകള് ഹിജാബ് ഇല്ലാതെ നടക്കുന്നുണ്ട്, എന്നാല് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സുമായി ഒരു കരാറുണ്ടാക്കിയതിന് ശേഷം ഇത്തരത്തിലുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങള് തുടരുമോ എന്ന് വ്യക്തമല്ല. സമ്മര്ദ്ദം 100% വര്ദ്ധിക്കും, കാരണം വാഷിംഗ്ടണുമായി സമാധാനമായാല് ഭരണകൂടത്തിന് പഴയതുപോലെ പുറത്തുനിന്നുള്ള സമ്മര്ദ്ദം നേരിടേണ്ടി വരില്ല’- വടക്കന് ടെഹ്റാനില് നിന്നുള്ള രണ്ട് കുട്ടികളുടെ പിതാവായ 43 വയസ്സുകാരന് അര്ജംഗ് ഫോണിലൂടെ പറഞ്ഞു.
ജനുവരിയിലെ പ്രതിഷേധങ്ങള് ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തില് കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളൊന്നും വരുത്തിയില്ല, മാത്രമല്ല അധികൃതര് ഇന്റര്നെറ്റ് ഉപയോഗം കടുപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു – ഇത് ബിസിനസുകള്ക്കും യുദ്ധസമയത്ത് വിവരങ്ങള്ക്കായി നെട്ടോട്ടമോടുന്ന സാധാരണക്കാര്ക്കും വലിയ തിരിച്ചടിയായി.
‘രാജ്യത്തിന് പുറത്ത് താമസിക്കുന്ന കുടുംബാംഗങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നത് പോലുള്ള ചെറിയ കാര്യങ്ങള് പോലും അസാധ്യമാണ്’- വടക്കന് ടെഹ്റാനിലെ ഒരു പാര്ക്കില് സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം വോളിബോള് കളിക്കുന്നതിനിടെ 47-കാരിയായ ഫാഇസ പറഞ്ഞു. യുദ്ധം അവസാനിക്കുകയും രാജ്യദ്രോഹികളെന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെടുമെന്ന ഭയം മാറുകയും ചെയ്യുമ്പോള് ജനങ്ങളുടെ നിരാശ വര്ദ്ധിച്ചേക്കാമെന്ന് മെമ്മേറിയന് പറഞ്ഞു. ‘ചാരത്തിനടിയില് വലിയൊരു തീ പുകയുന്നുണ്ട്’- അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
#IranWar, #Tehran, #Ceasefire, #IranEconomy, #HumanRightsIran, #StraitOfHormuz, #IranProtests, #Geopolitics, #MiddleEastNews, #DailyHunt, #GoogleNews, #WorldPolitics, #IranCrisis, #Sanctions, #GlobalNews, #SocialJustice, #BreakingNews, #MiddleEastConflict, #HumanInterest, #WarImpact
