ഹോര്‍മൂസ് തുറന്നെങ്കിലും ചതിക്കുഴികള്‍ ബാക്കി; കപ്പലുകള്‍ തകര്‍ക്കാന്‍ ഇറാന്‍ ഇട്ട മൈനുകള്‍ തിരിച്ചടിയാകും; ഉപരോധം തുടരുമെന്ന് ആവര്‍ത്തിച്ച് ട്രംപ്; ആണവ പദ്ധതികളിലെ ഉടക്ക് തുടരുന്നു; യുറേനിയം പുറത്തേക്കു കൊണ്ടുപോകാന്‍ തത്വത്തില്‍ ധാരണ

ടെഹ്‌റാന്‍: ലെബനനിലെ വെടിനിര്‍ത്തല്‍ കരാറിനെത്തുടര്‍ന്ന് ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നതായി ഇറാന്‍ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാക്ചി. ഇറാന്‍ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള കരാര്‍ ‘ഉടന്‍’ ഉണ്ടാകുമെന്ന് താന്‍ വിശ്വസിക്കുന്നതായി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപ് പറഞ്ഞു. ഇതിന്റെ സമയക്രമം ഇപ്പോഴും അവ്യക്തമാണ്.

ഇസ്രായേല്‍ സേനയും ഇറാന്‍ പിന്തുണയുള്ള ഹിസ്ബുള്ളയും തമ്മിലുള്ള 10 ദിവസത്തെ യുഎസ് മധ്യസ്ഥതയിലുള്ള വെടിനിര്‍ത്തല്‍ കാലയളവില്‍ എല്ലാ വാണിജ്യ കപ്പലുകള്‍ക്കുമായി കടലിടുക്ക് തുറന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് അരാക്ചി എക്‌സില്‍ (ട്വിറ്റര്‍) പോസ്റ്റ് ചെയ്തു. നാവിഗേഷനായി ഇറാന്‍ സുരക്ഷിതമെന്ന് കരുതുന്ന നിശ്ചിത പാതകളിലൂടെയായിരിക്കും കപ്പല്‍ ഗതാഗതമെന്നും അതില്‍ നാവിക കപ്പലുകളെ ഉള്‍പ്പെടുത്തില്ലെന്നും ഒരു മുതിര്‍ന്ന ഇറാനിയന്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ റോയിട്ടേഴ്‌സിനോട് പറഞ്ഞു.

ഫെബ്രുവരി 28-ന് ആരംഭിച്ച ഇറാനുമായുള്ള യുഎസ്-ഇസ്രായേല്‍ സംഘര്‍ഷം ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ കൊന്നൊടുക്കുകയും മിഡില്‍ ഈസ്റ്റിനെ അസ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഘര്‍ഷം ലോകത്തെ എണ്ണയുടെയും ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിവാതകത്തിന്റെയും അഞ്ചിലൊന്ന് കടന്നുപോകുന്ന ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് ഫലപ്രദമായി അടച്ചുപൂട്ടുന്നതിനും കാരണമായി, ഇത് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മോശമായ എണ്ണ പ്രതിസന്ധിക്ക് ഭീഷണിയുയര്‍ത്തി.

എണ്ണവില ഇടിഞ്ഞു, ഓഹരി വിപണി കുതിക്കുന്നു

അരാക്ചിയുടെ പോസ്റ്റിനെത്തുടര്‍ന്ന് എണ്ണവില 11% ഇടിഞ്ഞു. ഇത് നേരത്തെയുണ്ടായ നഷ്ടം വര്‍ധിപ്പിച്ചു. ഇതിനകം തന്നെ റെക്കോര്‍ഡ് ഉയരത്തില്‍ വ്യാപാരം നടത്തിയിരുന്ന ആഗോള ഓഹരി വിപണികള്‍ മുന്നേറി. എന്നാല്‍, യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ് പ്രതിദിനം ഏകദേശം 130 കപ്പലുകള്‍ കടന്നുപോയിരുന്ന ഈ പാതയിലെ ഗതാഗതം സാധാരണ നിലയിലാകാന്‍ കൂടുതല്‍ സമയമെടുത്തേക്കാം എന്ന് അവര്‍ സൂചിപ്പിച്ചു.

പ്രഖ്യാപനം ഔദേ്യാഗികമായി തീരുമാനമാകുന്നതുവരെ ജര്‍മ്മന്‍ ഷിപ്പിംഗ് കമ്പനിയായ ഹാപക്-ലോയ്ഡ് (Hapag-Lloyd) കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള യാത്ര ഒഴിവാക്കുമെന്ന് അറിയിച്ചു. കടല്‍ മൈനുകളുടെ സാന്നിധ്യം ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള പല കാര്യങ്ങളും വ്യക്തമാകേണ്ടതുണ്ടെന്ന് നോര്‍വീജിയന്‍ ഷിപ്പ് ഓണേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന്‍ പറഞ്ഞു.

അന്താരാഷ്ട്ര നാണയ നിധി (ഐഎംഎഫ്) ഈ ആഴ്ച ആഗോള വളര്‍ച്ചാ പ്രവചനങ്ങള്‍ കുറയ്ക്കുകയും, സംഘര്‍ഷം നീണ്ടുനില്‍ക്കുകയാണെങ്കില്‍ ലോക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ മാന്ദ്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങാന്‍ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കുകയും ചെയ്തു. കടലിടുക്ക് അടച്ചുപൂട്ടിയതിന്റെ ആഘാതമാണ് ഇതിന് പ്രധാന കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.

യുഎസ് ഉപരോധം തുടരുന്നു

‘ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് പൂര്‍ണ്ണമായും തുറന്നിട്ടുണ്ടെന്നും ഗതാഗതത്തിന് സജ്ജമാണെന്നും ഇറാന്‍ ഇപ്പോള്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍, ഇറാനിയന്‍ തുറമുഖങ്ങളിലേക്ക് കടലിടുക്കിലൂടെ പോകുന്ന കപ്പലുകള്‍ക്ക് യുഎസ് ഏര്‍പ്പെടുത്തിയ സൈനിക ഉപരോധം നിലനില്‍ക്കു’മെന്ന് ട്രംപ് ട്രൂത്ത് സോഷ്യലില്‍ പറഞ്ഞു. കഴിഞ്ഞ വാരാന്ത്യത്തില്‍ പാകിസ്ഥാന്‍ തലസ്ഥാനമായ ഇസ്ലാമാബാദില്‍ ഇറാനുമായി നടത്തിയ ചര്‍ച്ചകള്‍ ധാരണയാകാതെ അവസാനിച്ചതിനെത്തുടര്‍ന്നാണ് ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ‘ഇറാനുമായുള്ള നമ്മുടെ ഇടപാട് 100% പൂര്‍ത്തിയാകുന്നതുവരെ ആ ഉപരോധം പൂര്‍ണ ശക്തിയോടെ തുടരു’മെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. മിക്ക കാര്യങ്ങളും ഇതിനകം ചര്‍ച്ച ചെയ്തതിനാല്‍ വളരെ വേഗത്തില്‍ സംഭവിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

ഈ വാരാന്ത്യത്തില്‍ തന്നെ ചര്‍ച്ചകള്‍ നടന്നേക്കാമെന്ന് വ്യാഴാഴ്ച ട്രംപ് പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും ഇസ്ലാമാബാദില്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ എത്തിക്കുന്നതില്‍ പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടെന്നാണ് ഇപ്പോഴത്തെ വിവരം.

രഹസ്യ നയതന്ത്രത്തിലെ പുരോഗതി

രഹസ്യ നയതന്ത്രത്തില്‍ പുരോഗതിയുണ്ടെന്നും ഇരുപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള വരാനിരിക്കുന്ന കൂടിക്കാഴ്ച ഒരു ധാരണാപത്രത്തില്‍ ഒപ്പിടുന്നതില്‍ കലാശിച്ചേക്കാമെന്നും, തുടര്‍ന്ന് 60 ദിവസത്തിനുള്ളില്‍ സമഗ്രമായ ഒരു കരാര്‍ ഉണ്ടാകുമെന്നുമാണ് യുഎസിനും ഇറാനും ഇടയില്‍ മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുന്ന പാകിസ്ഥാന്‍ സ്രോതസ് പറഞ്ഞത്.

കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനുള്ള കരാറിന്റെ ഭാഗമായി, മരവിപ്പിച്ച ശതകോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ ഇറാനിയന്‍ ആസ്തികള്‍ മരവിപ്പിക്കുന്ന കാര്യത്തില്‍ ധാരണയായതായി ഒരു മുതിര്‍ന്ന ഇറാനിയന്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ റോയിട്ടേഴ്‌സിനോട് പറഞ്ഞു. എന്നാല്‍ ഇതിന്റെ സമയപരിധി നല്‍കിയില്ല.

ടെഹ്റാനിന്റെ ആണവ ലക്ഷ്യങ്ങളാണു പ്രധാന തര്‍ക്കവിഷയങ്ങളിലൊന്ന്. കഴിഞ്ഞ വാരാന്ത്യത്തിലെ ചര്‍ച്ചകളില്‍ ഇറാനിലെ എല്ലാ ആണവ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും 20 വര്‍ഷത്തേക്ക് നിര്‍ത്തിവെക്കാന്‍ യുഎസ് നിര്‍ദ്ദേശിച്ചു. എന്നാല്‍ മൂന്നു മുതല്‍ അഞ്ച് വര്‍ഷം വരെ നിര്‍ത്തിവയ്ക്കാമെന്നാണ് ടെഹ്റാന്‍ നിര്‍ദ്ദേശിച്ചതെന്ന് ഈ നിര്‍ദ്ദേശങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയാവുന്നവര്‍ പറഞ്ഞു.

തങ്ങള്‍ക്ക് മേലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങള്‍ നീക്കണമെന്നും ഇറാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടു. സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ഇറാനില്‍ നിന്ന് മാറ്റണമെന്ന് വാഷിംഗ്ടണ്‍ സമ്മര്‍ദ്ദം ചെലുത്തി. സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ശേഖരത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍ വിട്ടുവീഴ്ചയുടെ സൂചനകളുണ്ടെന്ന് രണ്ട് ഇറാനിയന്‍ സ്രോതസ്സുകള്‍ പറഞ്ഞു. ഇതിന്റെ ഒരു ഭാഗം രാജ്യത്തിന് പുറത്തേക്ക് അയക്കുന്ന കാര്യം ടെഹ്റാന്‍ പരിഗണിക്കുന്നുണ്ട്.

കഴിഞ്ഞ ജൂണില്‍ യുഎസ് ബോംബറുകള്‍ നശിപ്പിച്ച ‘ആണവ പൊടി’ (nuclear dust) യുഎസിന് ലഭിക്കുമെന്ന് ട്രംപ് അടുത്തിടെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. എന്നാല്‍, ഇക്കാര്യം ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക മാധ്യമമായ മിസാന്‍ (Mizan) നിഷേധിച്ചു.

ലെബനന്‍ വെടിനിര്‍ത്തല്‍ പ്രാബല്യത്തില്‍ വന്നു

ഇസ്രായേലും ഹിസ്ബുള്ളയും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം അവസാനിപ്പിക്കാന്‍ ഇസ്രായേലും ലെബനനും തമ്മില്‍ അമേരിക്കയുടെ മധ്യസ്ഥതയില്‍ വെടിനിര്‍ത്തല്‍ ധാരണയായി.
മാര്‍ച്ച് 2-ന് ടെഹ്റാനിന് പിന്തുണയുമായി ഹിസ്ബുള്ള വടക്കന്‍ ഇസ്രായേലിന് നേരെ വെടിയുതിര്‍ത്തതോടെയാണ് ലെബനനില്‍ വീണ്ടും സംഘര്‍ഷം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. ഇസ്രായേല്‍ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളില്‍ 2,000-ത്തിലധികം ആളുകള്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി അധികൃതര്‍ പറയുന്നു.

#IranWar, #StraitOfHormuz, #LebanonCeasefire, #DonaldTrump, #AbbasAraqchi, #GlobalEconomy, #OilPrices, #MiddleEastNews, #NuclearTalks, #Hezbollah, #Israel, #ShippingNews, #IslamabadTalks, #Geopolitics