അമേരിക്കയുടെ ഹോര്‍മൂസ് ഉപരോധത്തിന് ചൈനയുടെ പക്കല്‍ മറുമരുന്ന്? കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പുമായി രംഗത്ത്; അറ്റകൈയ്ക്ക് ‘ഗ്രേസോണ്‍ പ്രതികാരം’; ബാബ് എല്‍-മന്ദെബ് യൂറോപ്പിനും തലവേദന; എണ്ണ മാത്രമല്ല, ചരക്കു നീക്കവും പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക്

ന്യൂയോര്‍ക്ക്: ഇസ്ലാമാബാദിലെ നിര്‍ണായക ചര്‍ച്ചകള്‍ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ പശ്ചിമേഷ്യന്‍ സംഘര്‍ഷങ്ങള്‍ കൂടുതല്‍ അപകടത്തിലേക്ക്. ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കില്‍ ഉടനീളം യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപ് സമഗ്രമായ നാവിക ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ചു. എല്ലാ രാജ്യങ്ങളുടെയും കപ്പലുകള്‍ക്ക് നിയന്ത്രണം ഏര്‍പ്പെടുത്തുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തതിലൂടെ വാഷിംഗ്ടണ്‍ ഈ തര്‍ക്കത്തെ ടെഹ്റാന് അപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയുടെ അപകടസാധ്യതയാണ് ഇതു വര്‍ധിപ്പിച്ചതെന്നാണ് മുന്നറിയിപ്പ. പ്രത്യേകിച്ച് ചൈനയെയും യൂറോപ്പിനെയും ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴച്ചേക്കാമെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

പേര്‍ഷ്യന്‍ ഗള്‍ഫിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിലെ ഇടുങ്ങിയ സമുദ്രപാതയായ ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് നിലവില്‍ തന്നെ സമ്മര്‍ദ്ദത്തിലാണ്. ഇറാന്‍ തങ്ങളുടെ സുഹൃദ് രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഇതിലൂടെ കടന്നുപോകാന്‍ അനുമതി നല്‍കുകയും യുഎസ്, ഇസ്രായേല്‍ സഖ്യകക്ഷികളുമായി ബന്ധമുള്ള കപ്പലുകളെ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. യുഎസ് ഉപരോധം പ്രാദേശിക തര്‍ക്കത്തെ ഒരു ആഗോള ഏറ്റുമുട്ടലായി മാറ്റിയാല്‍ ഇനി എന്ത് സംഭവിക്കാം?

ചൈന ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത്

ഇറാന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത സാമ്പത്തിക-തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിയായ ചൈനയെ ഈ ഉപരോധം എങ്ങനെ ബാധിക്കും എന്നതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം. ടെഹ്റാന്‍ നല്‍കുന്ന പ്രത്യേക പരിഗണന കാരണം ബീജിംഗ് ഇതുവരെ ഈ കടലിടുക്കിലൂടെ തടസമില്ലാത്ത പ്രവേശനം ആസ്വദിച്ചിരുന്നു. ഇപ്പോള്‍ എല്ലാ സമുദ്ര നീക്കങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കാന്‍ യുഎസ് ശ്രമിക്കുമ്പോള്‍ നിര്‍ണായക ചോദ്യം ഉയരുന്നു: ഗള്‍ഫിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതോ പുറത്തുപോകുന്നതോ ആയ ചൈനീസ് പതാകയുള്ള കപ്പലുകളെ അമേരിക്കന്‍ സേന തടയാന്‍ ശ്രമിക്കുമോ?

ഇത്തരം നീക്കങ്ങള്‍ തങ്ങള്‍ അംഗീകരിക്കില്ലെന്ന നേരിട്ടുള്ള മറുപടി ചൈന ഇപ്പോള്‍ നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്. ‘ഞങ്ങള്‍ക്ക് ഇറാനുമായി വ്യാപാര-ഊര്‍ജ്ജ കരാറുകളുണ്ട്; മറ്റുള്ളവര്‍ ഞങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങളില്‍ ഇടപെടില്ലെന്ന് ഞങ്ങള്‍ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് ഞങ്ങള്‍ക്ക് മുന്നില്‍ തുറന്നതാണ്’- ചൈനീസ് പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഡോങ് ജൂന്‍ പറഞ്ഞു. തങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ജീവനാഡികളെ സംരക്ഷിക്കാനും പ്രവേശനം തടയാനുള്ള ഏതൊരു നീക്കത്തെയും പ്രതിരോധിക്കാനുമുള്ള ബീജിംഗിന്റെ ഉദ്ദേശ്യമാണ് ഈ പരാമര്‍ശങ്ങള്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഇത് വാഷിംഗ്ടണിനുള്ള മുന്നറിയിപ്പായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.

വാഷിംഗ്ടണും ബീജിംഗും തമ്മിലുള്ള സംഘര്‍ഷം ഇതിനകം തന്നെ തീവ്രമായിരിക്കെ, ഇത്തരമൊരു നിലപാട് ചൈനയെ നേരിട്ടുള്ള ഇടപെടലിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിച്ചേക്കാം. ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഇതിനോടകം തന്നെ കര്‍ശനമായ മുന്നറിയിപ്പുകള്‍ നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാനിലേക്ക് ആയുധങ്ങള്‍ വിതരണം ചെയ്യുന്നതായി കണ്ടെത്തിയാല്‍ ചൈന വലിയ തോതിലുള്ള വ്യാപാര പിഴകള്‍ നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ പറഞ്ഞു. യുദ്ധക്കളത്തിന് അപ്പുറത്തേക്ക് സംഘര്‍ഷം വ്യാപിപ്പിക്കാനുള്ള വാഷിംഗ്ടണിന്റെ സന്നദ്ധതയുടെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണിത്.

ബീജിംഗ് ഇറാനിലേക്ക് അത്യാധുനിക മിസൈല്‍ സംവിധാനങ്ങളും വ്യോമ പ്രതിരോധ ഉപകരണങ്ങളും അയക്കാന്‍ ഒരുങ്ങുന്നുവെന്ന റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ സംഘര്‍ഷം കൂടുതല്‍ വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചു. ‘ചൈന അത് ചെയ്താല്‍, അവര്‍ വലിയ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ നേരിടേണ്ടി വരും’- ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി.

വ്യാപാര യുദ്ധസാധ്യതകളും ‘ഗ്രേ സോണ്‍’ പ്രതികാരവും

പേര്‍ഷ്യന്‍ ഗള്‍ഫിലെ യുഎസ് അഞ്ചാം കപ്പല്‍പ്പടയുമായി ചൈന നേരിട്ടുള്ള നാവിക ഏറ്റുമുട്ടലിന് സാധ്യതയില്ലെങ്കിലും, ബീജിംഗിന്റെ പക്കല്‍ ‘ഗ്രേ സോണ്‍’ (Grey Zone) സാമ്പത്തിക ആയുധങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്ന് വിശകലന വിദഗ്ധര്‍ പറയുന്നു.

അപൂര്‍വ്വമായ മൂലകങ്ങള്‍ (Rare earth elements), അര്‍ദ്ധചാലക ഘടകങ്ങള്‍ (Semiconductor components) തുടങ്ങിയ നിര്‍ണായക വസ്തുക്കളുടെ കയറ്റുമതി നിയന്ത്രിക്കുക എന്നതാണ് അതിലൊന്ന്. ഈ മേഖലകളില്‍ ചൈനയ്ക്ക് ആഗോളതലത്തില്‍ വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്. ഇത്തരം നടപടികള്‍ പാശ്ചാത്യ വ്യവസായങ്ങളെ തടസപ്പെടുത്തുന്നതിനും വിതരണ ശൃംഖലയെ തകര്‍ക്കുന്നതിനും കാരണമാകുമെന്ന് മുന്‍കാല വ്യാപാര തര്‍ക്കങ്ങള്‍ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ആഗോള വിപണി ഇതിനകം തന്നെ ഊര്‍ജ അസ്ഥിരത നേരിടുന്ന സമയത്ത്, പുതിയൊരു യുഎസ്-ചൈന വ്യാപാര യുദ്ധം ലോക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കനത്ത ആഘാതം നല്‍കും.
ഈ പ്രതിസന്ധി തായ്വാന്‍ പരിസരത്തോ ദക്ഷിണ ചൈനാ കടലിലോ സൈനിക സമ്മര്‍ദം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാന്‍ ചൈനയ്ക്ക് ധൈര്യം നല്‍കുമെന്ന് ചില വിശകലന വിദഗ്ധര്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു.

ചൈനയുടെ ഊര്‍ജ ആശ്രയത്വം

ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലെ പ്രശ്‌നങ്ങളില്‍ ചൈനയേക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ താല്‍പ്പര്യമുള്ള മറ്റൊരു രാജ്യമില്ല. ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതിയുടെ 80 ശതമാനത്തിലധികം ചൈനയിലേക്കാണ്. പ്രതിദിനം ഏകദേശം 1.5 മുതല്‍ 1.6 ദശലക്ഷം ബാരല്‍ എണ്ണയാണ് ചൈന ഇറാനില്‍ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നത്. ഇത് ചൈനയുടെ ആകെ എണ്ണ ഇറക്കുമതിയുടെ 15-16 ശതമാനത്തോളം വരും.

ഇറാന്‍ കൂടാതെ സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, കുവൈറ്റ് തുടങ്ങിയ ഗള്‍ഫ് രാജ്യങ്ങളെയും ചൈന വളരെയധികം ആശ്രയിക്കുന്നു. അതിനാല്‍ ഈ പ്രതിസന്ധി ആഗോള ഊര്‍ജ്ജ സുരക്ഷയെ ബാധിക്കും.

രണ്ടാമത്തെ ഭീഷണി: ബാബ് എല്‍-മന്ദെബ്

അപകടസാധ്യതകള്‍ ഹോര്‍മുസില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. യെമനിലെ ഇറാന്‍ പിന്തുണയുള്ള ഹൂതി വിമതര്‍ ചെങ്കടലിനെ അറബിക്കടലുമായും സൂയസ് കനാലുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ബാബ് എല്‍-മന്ദെബ് കടലിടുക്കിനെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുന്നതിലൂടെ സംഘര്‍ഷം വ്യാപിപ്പിക്കാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട്.

ആഗോള സമുദ്ര എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ ഏകദേശം 12 ശതമാനം ഈ പാതയിലൂടെയാണ് നടക്കുന്നത്. ഏകദേശം ഒരു ട്രില്യണ്‍ ഡോളര്‍ മൂല്യമുള്ള ചരക്കുകള്‍ വര്‍ഷം തോറും ഇതിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെ ഉണ്ടാകുന്ന തടസം ആഗോള ഊര്‍ണ വിപണിക്ക് പുതിയൊരു ആഘാതമാകും. ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം കൂടുതലായി അനുഭവിക്കുക യൂറോപ്യന്‍ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകളായിരിക്കും.

യൂറോപ്പിന്റെ തലവേദന

എണ്ണ സമ്പന്നമായ പേര്‍ഷ്യന്‍ ഗള്‍ഫിനെ സൂയസ് കനാല്‍ വഴി യൂറോപ്യന്‍ വിപണികളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രാഥമിക സമുദ്ര പാതയെന്ന നിലയില്‍ ബാബ് എല്‍-മന്ദെബ് കടലിടുക്ക് യൂറോപ്പിന് തന്ത്രപരമായി വളരെ പ്രധാനമാണ്.

പ്രാദേശിക സംഘര്‍ഷം കാരണം ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് ഫലത്തില്‍ അടഞ്ഞുകിടക്കുമ്പോള്‍, മിഡില്‍ ഈസ്റ്റില്‍ നിന്നുള്ള എണ്ണ വിതരണത്തിനുള്ള അവസാന മാര്‍ഗ്ഗമായി ബാബ് എല്‍-മന്ദെബ് മാറിയിരിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, സൗദി അറേബ്യ തങ്ങളുടെ കിഴക്കന്‍ പ്രവിശ്യയില്‍ നിന്ന് എണ്ണ വേര്‍തിരിച്ചെടുക്കുകയും ഹോര്‍മുസ് ഒഴിവാക്കാന്‍ അത് ഈസ്റ്റ്-വെസ്റ്റ് പൈപ്പ് ലൈന്‍ വഴി ചെങ്കടല്‍ തുറമുഖമായ യാന്‍ബുവില്‍ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടെ നിന്ന് ടാങ്കറുകള്‍ ബാബ് എല്‍-മന്ദെബ് വഴി ഏദന്‍ ഉള്‍ക്കടലിലേക്കും ഇന്ത്യന്‍ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്നു.

എണ്ണയ്ക്ക് പുറമെ, ആഗോള വ്യാപാരത്തിന്റെ ഏകദേശം 10 ശതമാനവും ബാബ് എല്‍-മന്ദെബ് വഴിയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ഇതില്‍ ചൈന, ഇന്ത്യ തുടങ്ങിയ ഏഷ്യന്‍ രാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള കണ്ടെയ്‌നര്‍ ഷിപ്പിംഗുകളും ഉള്‍പ്പെടുന്നു.

ഈ കടലിടുക്കിലെ ഏതൊരു ഉപരോധവും യൂറോപ്യന്‍ രാജ്യങ്ങളെ നേരിട്ട് പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കും. കപ്പലുകള്‍ക്ക് കേപ് ഓഫ് ഗുഡ് ഹോപ്പ് ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കേണ്ടി വരുന്നത് യാത്രാ സമയം, ചരക്ക് കൂലി, ഇന്‍ഷുറന്‍സ് പ്രീമിയം എന്നിവ വര്‍ധിപ്പിക്കും. ഇത് ഊര്‍ജ വില വര്‍ദ്ധിക്കുന്നതിനും പണപ്പെരുപ്പത്തിനും കാരണമാകും.

ഇറ്റലി, ഗ്രീസ്, സ്‌പെയിന്‍ തുടങ്ങിയ മെഡിറ്ററേനിയന്‍ രാജ്യങ്ങളിലെ റിഫൈനറികള്‍ക്ക് മിഡില്‍ ഈസ്റ്റേണ്‍ എണ്ണ പെട്ടെന്ന് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നത് പ്രയാസകരമായിരിക്കും.

ഈ സാഹചര്യം സഖ്യകക്ഷികളുടെ നാവിക സേനയെ വിന്യസിക്കാനുള്ള ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപിന്റെ നീക്കത്തിന് കരുത്ത് പകരും. പേര്‍ഷ്യന്‍ ഗള്‍ഫ് മുതല്‍ ചെങ്കടല്‍ വരെയും ഇന്‍ഡോ-പസഫിക് മേഖലയിലേക്കും സംഘര്‍ഷം പടരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഹോര്‍മുസ് ഉപരോധം കേവലം ഒരു തന്ത്രപരമായ നീക്കത്തേക്കാള്‍ ഉപരിയായി, ചൈനയും ആഗോള വ്യാപാര ശൃംഖലയും ഊര്‍ജ്ജ സുരക്ഷയും വെല്ലുവിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു വലിയ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ ഏറ്റുമുട്ടലിന്റെ തുടക്കമായി മാറിയേക്കാം.

#Geopolitics2026, #StraitOfHormuz, #USIranConflict, #ChinaVsUSA, #DonaldTrump, #GlobalTrade, #EnergySecurity, #BabElMandeb, #OilPriceCrisis, #TradeWar, #RedSeaConflict, #WorldEconomy, #SuezCanal, #HormuzBlockade, #InternationalRelations, #EconomicImpact, #MaritimeSecurity, #GlobalCrisis, #WestAsiaPolitics, #BreakingNews