‘സുരക്ഷയില് ബാഹ്യ ആശ്രിതത്വം ഒഴിവാക്കണം, പുനപരിശോധന വേണം’; ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ ആക്രമണങ്ങളില് പ്രതികരിച്ച് അംബാസഡര്; ‘സൗദിയിലെ ആക്രമണങ്ങളില് ഉത്തരവാദിത്വമില്ല, ഇറാന് അത് ചെയ്തെങ്കില് ഏറ്റെടുത്തേനെ’
റിയാദ്: ഇറാനെതിരായ യുഎസ്-ഇസ്രായേല് യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില് ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ഇറാന്റെ ബന്ധത്തില് ‘ഗൗരവമായ പുനപരിശോധന’ ആവശ്യമാണെന്നും, ഈ മേഖലയ്ക്ക് അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കാന് ബാഹ്യശക്തികളുടെ അധികാരം പരിമിതപ്പെടുത്തണമെന്നും സൗദി അറേബ്യയിലെ ഇറാന് അംബാസഡര്.
യുദ്ധം മൂലം ബന്ധങ്ങള് വഷളാകുമെന്ന് ആശങ്കയുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യത്തിനോടു പ്രതികരിക്കുകയായിരുന്നു അംബാസഡര് അലിറെസ ഇനായത്തി. ‘അതൊരു പ്രസക്തമായ ചോദ്യമാണ്, അതിനുള്ള ഉത്തരം ലളിതമായിരിക്കാം. നമ്മള് അയല്ക്കാരാണ്, നമുക്ക് പരസ്പരം ഒഴിവാക്കാന് കഴിയില്ല; നമുക്ക് ഗൗരവമായ ഒരു പുനപരിശോധന ആവശ്യമാണ്.’
‘കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഈ മേഖല സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത് ഒഴിവാക്കല് സമീപനത്തിന്റെയും ബാഹ്യശക്തികളിലുള്ള അമിതമായ ആശ്രിതത്വത്തിന്റെയും ഫലമാണ്. ഗള്ഫ് സഹകരണ കൗണ്സിലിലെ (ജിസിസി) ആറ് അംഗങ്ങളും ഇറാഖും ഇറാനും തമ്മില് ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധം വേണ’മെന്ന് അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
ഫെബ്രുവരി 28-ന് യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിനുശേഷം ഗള്ഫ് അറബ് രാജ്യങ്ങള് 2,000-ത്തിലധികം മിസൈല്, ഡ്രോണ് ആക്രമണങ്ങളാണ് നേരിട്ടത്. യുഎസ് നയതന്ത്ര കാര്യാലയങ്ങളും സൈനിക താവളങ്ങളും കൂടാതെ സുപ്രധാന ഗള്ഫ് എണ്ണ ഇന്ഫ്രാസ്ട്രക്ചറുകള്, തുറമുഖങ്ങള്, വിമാനത്താവളങ്ങള്, ഹോട്ടലുകള്, പാര്പ്പിട-ഓഫീസ് സമുച്ചയങ്ങള് എന്നിവയും ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നു.
2020-ല് ഇറാന്റെ മുഖ്യശത്രുവായ ഇസ്രായേലുമായി ബന്ധം സാധാരണ നിലയിലാക്കിയ യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് ആണ് ആക്രമണങ്ങളുടെ വലിയൊരു ഭാഗം നേരിട്ടത്. എന്നാല് എല്ലാ ഗള്ഫ് അറബ് രാജ്യങ്ങളെയും ഇത് ബാധിച്ചു, അവരെല്ലാം ഇറാനെ അപലപിക്കുകയും ചെയ്തു.
തങ്ങളുടെ സുരക്ഷാ ഗ്യാരന്ററായി ദീര്ഘകാലമായി തുടരുന്ന യുഎസ്, തങ്ങള് അംഗീകരിക്കാത്ത ഒരു യുദ്ധത്തിലേക്ക് തങ്ങളെ വലിച്ചിഴച്ചതിലും അതിന് വലിയ വില നല്കേണ്ടി വരുന്നതിലും ഈ രാജ്യങ്ങള്ക്കിടയില് അമര്ഷമുണ്ടെന്ന് വിശകലന വിദഗ്ധരും പ്രാദേശിക വൃത്തങ്ങളും പറയുന്നു.
സൗദി അറേബ്യയില്, രാജ്യത്തെ ഭൂരിഭാഗം എണ്ണയും ഉല്പ്പാദിപ്പിക്കുന്ന കിഴക്കന് മേഖലയിലും, റിയാദിന് കിഴക്ക് യുഎസ് സേനയ്ക്ക് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്ന പ്രിന്സ് സുല്ത്താന് എയര്ബേസിലും, സൗദി തലസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറന് അറ്റത്തുള്ള ഡിപ്ലോമാറ്റിക് ക്വാര്ട്ടറിലുമാണ് ആക്രമണങ്ങള് കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് സൗദി പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രസ്താവനകള് വ്യക്തമാക്കുന്നു. വര്ഷങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന ശത്രുതയ്ക്ക് ശേഷം 2023-ലാണ് സൗദി അറേബ്യയും ഇറാനും പൂര്ണ നയതന്ത്രബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിച്ചത്. മേഖലയിലുടനീളമുള്ള എതിരാളികളായ രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക വിഭാഗങ്ങളെ ഇവര് പിന്തുണച്ചിരുന്നു.
ആക്രമണങ്ങളില് ഇറാന് ഉത്തരവാദിത്തമില്ല
കിഴക്കന് തീരത്തെ റാസ് തനൂറ റിഫൈനറി ഉള്പ്പെടെയുള്ള സൗദി അറേബ്യയുടെ എണ്ണ ഇന്ഫ്രാസ്ട്രക്ചറുകള്ക്ക് നേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങളിലും, യുഎഇ അതിര്ത്തിക്കടുത്തുള്ള മരുഭൂമിയിലെ ഷൈബ എണ്ണപ്പാടത്തിന് നേരെ നടന്ന ഡസന് കണക്കിന് ഡ്രോണ് ആക്രമണശ്രമങ്ങളിലും ഇറാന് ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്ന കാര്യം ഇനായത്തി നിഷേധിച്ചു.
‘ഈ ആക്രമണങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദി ഇറാനല്ല, ഇറാന് ആണ് ഇത് ചെയ്തതെങ്കില് അത് പ്രഖ്യാപിക്കുമായിരുന്നു,’ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ആരാണ് ആക്രമണം നടത്തിയതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞില്ല.
സൗദി പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രസ്താവനകള് വ്യക്തിഗത സംഭവങ്ങളില് ആരെയും കുറ്റപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. ഇറാന് യുഎസ്, ഇസ്രായേല് ലക്ഷ്യങ്ങളെയും താല്പ്പര്യങ്ങളെയും മാത്രമേ ആക്രമിക്കുന്നുള്ളൂ എന്ന് ഇനായത്തി പറഞ്ഞു.
സൗദി ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി താന് വ്യക്തിപരമായി നിരന്തര സമ്പര്ക്കം പുലര്ത്തുന്നുണ്ടെന്നും പല മേഖലകളിലും ബന്ധം ‘സ്വാഭാവികമായി പുരോഗമിക്കുന്നുണ്ടെന്നും’ ഇനായത്തി പറഞ്ഞു. മതപരമായ തീര്ത്ഥാടനത്തിനായി രാജ്യത്തുണ്ടായിരുന്ന ഇറാനികള്ക്ക് മടങ്ങുന്നതിനും മറ്റുള്ളവര്ക്ക് വൈദ്യസഹായം നല്കുന്നതിനും സൗദി നല്കിയ സഹകരണത്തെ അദ്ദേഹം എടുത്തുപറഞ്ഞു.
തങ്ങളുടെ കരയോ കടലോ ആകാശമോ ഇറാനെ ആക്രമിക്കാന് ഉപയോഗിക്കില്ലെന്ന സൗദി അറേബ്യയുടെ പരസ്യമായ നിലപാടിനെക്കുറിച്ച് ടെഹ്റാന് റിയാദുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുവരികയാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, എന്നാല് ചര്ച്ചകളെക്കുറിച്ച് കൂടുതല് വിശദീകരിച്ചില്ല.
ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങളോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം ഈ യുദ്ധം ‘നമ്മുടെ മേലും ഈ മേഖലയുടെ മേലും അടിച്ചേല്പ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്’ എന്നായിരുന്നു.
സംഘര്ഷം പരിഹരിക്കുന്നതിന്, യുഎസും ഇസ്രായേലും അവരുടെ ആക്രമണങ്ങള് നിര്ത്തണമെന്നും പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങള് അതില് ഇടപെടരുതെന്നും ഇത് ആവര്ത്തിക്കാതിരിക്കാന് അന്താരാഷ്ട്ര ഉറപ്പുകള് ഉറപ്പാക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
‘അപ്പോള് മാത്രമേ നമുക്ക് അഭിവൃദ്ധിയുള്ള ഒരു പ്രദേശം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതില് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാന് കഴിയൂ,’ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
