ന്യൂഡൽഹി: ഗാർഹിക പാചകവാതക സിലിണ്ടറുകളുടെ ബുക്കിംഗിലും വിതരണ രീതികളിലും കൂടുതൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാനുള്ള നീക്കങ്ങൾ ശക്തമാകുന്നു. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ തുടരുന്ന സംഘർഷങ്ങളെ തുടർന്ന് ആഗോള ഊർജ്ജ മേഖലയിലുണ്ടായ വിതരണ ക്ഷാമവും വിലക്കയറ്റവും കണക്കിലെടുത്താണ് ഈ മാറ്റങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നത്.
രാജ്യത്തെ പ്രധാന പൊതുമേഖലാ എണ്ണവിതരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ സിലിണ്ടർ വിതരണം കൂടുതൽ നിയന്ത്രിതവും സുരക്ഷിതവുമായി നടത്തുന്നതിനായി പുതിയ മാർഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നുവെന്നതാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇതുസംബന്ധിച്ച് ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനം ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല.
ഇതിനിടെ, സിലിണ്ടറുകളുടെ വിലയിൽ തുടർച്ചയായ വർധനയാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. ഗാർഹിക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന സിലിണ്ടറുകളുടെ വില അടുത്തിടെ ഉയർന്നതും, വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന സിലിണ്ടറുകളുടെ വില ഒരു മാസത്തിനിടെ പലതവണ വർധിച്ചതും ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് അധികഭാരമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്.യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ-ഇറാൻ യുദ്ധത്തിനുശേഷം, ഇന്ത്യൻ എണ്ണക്കമ്പനികൾ രാജ്യത്തുടനീളം 14.2 കിലോഗ്രാം എൽപിജി സിലിണ്ടറുകളുടെ വില 60 രൂപ വർദ്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു. 19 കിലോഗ്രാം വാണിജ്യ എൽപിജി സിലിണ്ടറുകളുടെ വില ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ മൂന്ന് തവണയാണ് വർദ്ധിപ്പിച്ചു. 2026 ഏപ്രിലിൽ, മെട്രോ നഗരങ്ങളിൽ 19 കിലോഗ്രാം എൽപിജി സിലിണ്ടറിന്റെ വില 196 രൂപ വർദ്ധിപ്പിച്ച് 218 രൂപയായി.
മാർച്ച് 7 ന് ഒഎംസി സിലിണ്ടറിന് 114.5 രൂപ വർദ്ധിപ്പിച്ചതിന് ശേഷമായിരുന്നു ഇത്. 2026 മാർച്ച് 1 ന് വില 28 രൂപ വർദ്ധിപ്പിച്ച് 31 രൂപയായി ഉയർത്തിയിരുന്നു. എൽപിജി സിലിണ്ടറുകൾ ബുക്ക് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ലോക്ക്-ഇൻ കാലയളവ് ബുക്കിംഗുകൾക്കിടയിലുള്ള നിലവിലെ 25 ദിവസത്തെ ഇടവേളയിൽ നിന്ന് കമ്പനികൾ മാറ്റിയേക്കും. ഒടിപി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഡെലിവറി സംവിധാനം നടപ്പാക്കിയേക്കും. നിലവിലുള്ള ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം പ്രതികൂലമായിട്ടും, ഗാർഹിക എൽപിജി, ഗാർഹിക പിഎൻജി, സിഎൻജി (ഗതാഗതം) എന്നിവയുടെ 100 ശതമാനം വിതരണം നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് സർക്കാർ ഉറപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും അറിയിച്ചു. എൽപിജി സിലിണ്ടർ ബുക്കിംഗുകൾ ഓൺലൈൻ വഴി 98% ആയി വർദ്ധിച്ചു. അതേസമയം ഡെലിവറി ഓതന്റിക്കേഷൻ കോഡ് (ഡിഎസി) അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഡെലിവറികൾ ഏകദേശം 94% ആയി വർദ്ധിച്ചു. വാണിജ്യ എൽപിജിയിൽ ആശുപത്രികൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് മുൻഗണന നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനുപുറമെ, ഫാർമ, സ്റ്റീൽ, ഓട്ടോമൊബൈൽ, വിത്ത്, കൃഷി മുതലായവയ്ക്കും മുൻഗണന നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനുപുറമെ, കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികൾക്കുള്ള 5 കിലോഗ്രാം എഫ്ടിഎൽ വിതരണവും ഇരട്ടിയാക്കുന്നു.
ബുക്കിംഗുകൾക്കിടയിലെ ഇടവേളയിൽ മാറ്റം വരുത്താനുള്ള സാധ്യതയും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. നിലവിലുള്ള ദിവസപരിധി കുറയ്ക്കുകയോ കൂട്ടുകയോ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ വിതരണം ക്രമീകരിക്കാനാണ് ശ്രമം. നഗരപ്രദേശങ്ങളിൽ കുറവ് ഇടവേളയും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഇടവേളയും നിശ്ചയിക്കാനാണ് സാധ്യത. സിലിണ്ടർ കൈമാറുമ്പോൾ ഉപഭോക്താവിന്റെ തിരിച്ചറിയൽ ഉറപ്പാക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങളും കൂടുതൽ കർശനമാക്കാൻ ആലോചനയുണ്ട്.
നഗരപ്രദേശങ്ങളിൽ ബുക്കിംഗ് ഇടവേള 21 ൽ നിന്ന് 25 ദിവസമായും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ 45 ദിവസമായും വർദ്ധിപ്പിക്കുക, വിതരണത്തിനായി മുൻഗണ നാ മേഖലകൾ നിശ്ചയിക്കുക എന്നിവയും പരിഗണിക്കുന്നു. കൂടാതെ, പ്രധാനമന്ത്രി ഉജ്ജ്വല യോജന (PMUY) ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് ആധാർ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒതന്റിഫിക്കേഷൻ നടത്തേണ്ടത് സർക്കാർ നിർബന്ധമാക്കി. ഏറ്റവും പുതിയ നിർദ്ദേശം അനുസരിച്ച്, ഇതുവരെ eKYC ചെയ്യാത്ത LPG ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് eKYC യുടെ ആവശ്യകത ബാധകമാണെന്ന് മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. കൂടാതെ, PMUY ഉപഭോക്താക്കൾ ഓരോ സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലും ഒരിക്കൽ മാത്രമേ ഇത് ചെയ്യേണ്ടതുള്ളൂ.
വിതരണത്തിൽ മുൻഗണനാ മേഖലകൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകും. ആശുപത്രികൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഔഷധ നിർമ്മാണം, വ്യവസായ മേഖലകൾ, കൃഷി പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കാണ് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. കൂടാതെ കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികൾക്കായി ചെറിയ സിലിണ്ടറുകളുടെ വിതരണം വർധിപ്പിക്കാനും തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സർക്കാർ പദ്ധതികളുടെ ഭാഗമായി സബ്സിഡി ലഭിക്കുന്ന ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ആധാർ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള തിരിച്ചറിയൽ നടപടികൾ നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഓരോ സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലും ഒരിക്കൽ ഈ നടപടിക്രമം പൂർത്തിയാക്കണം.
ഇതിനൊപ്പം, പൈപ്പ് വഴി വീടുകളിലേക്ക് ലഭ്യമാകുന്ന പ്രകൃതി വാതകത്തിലേക്ക് ഉപഭോക്താക്കളെ മാറാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതും സർക്കാരിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നാണ്. നഗരപ്രദേശങ്ങളിലെ വാണിജ്യ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ഇത് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ നടപ്പാക്കും. ആവശ്യമായ സൗകര്യം ലഭ്യമായിട്ടും മാറ്റം വരുത്താത്തവർക്ക് സിലിണ്ടർ വിതരണം നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള നടപടികളും പരിഗണനയിലാണ്.
ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഗാർഹിക പാചകവാതക വിതരണ രംഗത്ത് വ്യാപകമായ മാറ്റങ്ങൾ ഉടൻ പ്രതിഫലിക്കാനിടയുണ്ടെന്നാണ് സൂചന. വില വർധനയും നിയന്ത്രണങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വന്നാൽ ഉപഭോക്താക്കളിൽ സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാകുമെന്ന ആശങ്കയും നിലനിൽക്കുന്നു.
