‘ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വതന്ത്രമായ മാധ്യമങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള ചില ചോദ്യങ്ങള്‍ എന്തുകൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല?’ മോദിയോടുള്ള ഒറ്റച്ചോദ്യത്തില്‍ വൈറലായ നോര്‍വീജിയന്‍ മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തക ആരാണ്? ഞാനൊരു ‘ചാര’യല്ലെന്ന് ഹെല്ലെ ലാംഗ്

സൂക്ഷ്മപരിശോധന, ശ്രദ്ധ, വിവാദം- നോര്‍വീജിയന്‍ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായുള്ള മാധ്യമ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം ഇന്ത്യന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയോട് ചോദ്യം ചോദിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചതോടെ, അധികമാരും അറിയപ്പെടാതിരുന്ന ഒരു നോര്‍വീജിയന്‍ മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകയെ തേടി ഇവയെല്ലാം ഒന്നിച്ച് എത്തി.

‘ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വതന്ത്രമായ മാധ്യമങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള ചില ചോദ്യങ്ങള്‍ എന്തുകൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല?’ മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തക ഹെല്ലെ ലാംഗ് (Helle Lyng) വിളിച്ചുചോദിച്ചു. പ്രധാനമന്ത്രി മോദി ഈ ചോദ്യം കേട്ടോ എന്നത് വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹം ആ മുറിയില്‍നിന്നു പുറത്തേക്കുപോയി. മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചര്‍ച്ചയ്ക്ക് തുടക്കമിടാന്‍ ആ നിമിഷം മാത്രം മതിയായിരുന്നു. വിവാദങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍, ഇപ്പോള്‍ ശ്രദ്ധ മുഴുവന്‍ ഹെല്ലെ ലാംഗിലേക്കും അവരുടെ സോഷ്യല്‍ മീഡിയ ഇടപെടലുകളിലേക്കും തിരിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്.

‘നരേന്ദ്ര മോദി എന്റെ ചോദ്യം സ്വീകരിക്കില്ലായിരുന്നു; ഞാന്‍ അത് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നുമില്ല. വേള്‍ഡ് പ്രസ് ഫ്രീഡം ഇന്‍ഡക്‌സില്‍ (ലോക മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യ സൂചികയില്‍) നോര്‍വെയ്ക്ക് ഒന്നാം സ്ഥാനമാണുള്ളത്, ഇന്ത്യ 157-ാം സ്ഥാനത്താണ്’- ഓസ്ലോ ആസ്ഥാനമായുള്ള ‘ദാഗ്‌സാവിസെന്‍’ (Dagsavisen) പത്രത്തില്‍ ജോലി ചെയ്യുന്ന ലാംഗ് പിന്നീടു ട്വീറ്റ് ചെയ്തു.

ഈ സംഭവം സോഷ്യല്‍ മീഡിയയില്‍ വലിയ ചര്‍ച്ചയാവുകയും, പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയെ ലക്ഷ്യമിടാന്‍ പ്രതിപക്ഷം ഇത് ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തതോടെ, നോര്‍വേയിലെ ഇന്ത്യന്‍ എംബസി വ്യക്തിപരമായി ലാംഗിനെ ടാഗ് ചെയ്യുകയും അന്ന് തന്നെ നടക്കുന്ന ഒരു വാര്‍ത്താ സമ്മേളനത്തിലേക്ക് അവരെ ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഇന്ത്യയുടെ വിശ്വസനീയതയെക്കുറിച്ചും മനുഷ്യാവകാശ റെക്കോഡിനെക്കുറിച്ചും ലാംഗ് ചോദ്യങ്ങള്‍ ഉന്നയിച്ചതോടെ ആ വാര്‍ത്താ സമ്മേളനം പിരമുറുക്കമുള്ളതായി മാറി. ഇന്ത്യയുടെ നാഗരികത, ചതുരംഗത്തിന്റെ (ചെസ്) ഉത്ഭവം, യോഗ, കോവിഡ് വാക്‌സിന്‍ നയതന്ത്രം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളെല്ലാം പരാമര്‍ശിച്ചുകൊണ്ട് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം സെക്രട്ടറി (വെസ്റ്റ്) സിബി ജോര്‍ജ്ജ് വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ ഒരു മറുപടിയാണ് നല്‍കിയത്. യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടിയേക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖഭാവങ്ങളും ആംഗ്യങ്ങളുമായിരുന്നു.

ലാംഗ് തടസ്സപ്പെടുത്തിയപ്പോള്‍ ജോര്‍ജ്ജ് അതിനെ ശക്തമായി പ്രതിരോധിച്ചു. ഒരു ഘട്ടത്തില്‍, നോര്‍വീജിയന്‍ മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തക വാര്‍ത്താ സമ്മേളന മുറിയില്‍ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോവുകയും, കുറച്ചു സമയത്തിന് ശേഷം മടങ്ങിയെത്തുകയും ചെയ്തു. ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിലാണ് ഈ നാടകീയ രംഗങ്ങളെല്ലാം അരങ്ങേറിയത്.

സോഷ്യല്‍ മീഡിയയില്‍ ലാംഗിനെതിരെ കടുത്ത ഓണ്‍ലൈന്‍ അധിക്ഷേപങ്ങളുടെ ഒരു പ്രവാഹം തന്നെയുണ്ടായി. ബീജിംഗിനെയും ഷി ജിന്‍പിംഗിനെയും പ്രശംസിച്ചുകൊണ്ടുള്ള അവരുടെ മുന്‍കാല ലേഖനങ്ങളെ പരാമര്‍ശിച്ചുകൊണ്ട് ചിലര്‍ അവരെ ‘വിദേശ പ്ലാന്റ്’ (വിദേശികള്‍ സ്ഥാപിച്ച ആള്‍), ‘ചാരപ്പണി നടത്തുന്നവള്‍’, ‘ചൈനീസ് പ്രോക്‌സി’ (ചൈനയുടെ ഏജന്റ്) എന്ന് വരെ വിളിച്ചു. ഇത് പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുടെയും നോര്‍വീജിയന്‍ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെയും സംയുക്ത മാധ്യമ കൂടിക്കാഴ്ച മാത്രമായിരുന്നുവെന്നും അല്ലാതെ ഒരു പത്രസമ്മേളനം ആയിരുന്നില്ലെന്നും പലരും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു.

എന്നിരുന്നാലും, ഒരു വിഭാഗം ആളുകള്‍ അവരെ അനുകൂലിച്ചു. 2014-ല്‍ അധികമേറ്റതു മുതല്‍ പ്രധാനമന്ത്രി മോദി ഒരു ഔദ്യോഗിക പത്രസമ്മേളനം പോലും നടത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് അവര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ട്രോള്‍ രൂക്ഷമായതിനെ തുടര്‍ന്ന് ഒടുവില്‍ ലാംഗിന് വ്യക്തത വരുത്തേണ്ടി വന്നു. ‘എനിക്ക് ഇത് എഴുതേണ്ടി വരുമെന്ന് ഞാന്‍ ഒരിക്കലും കരുതിയിരുന്നില്ല, പക്ഷേ ഞാന്‍ ഒരു തരത്തിലുള്ള വിദേശ ചാരയുമല്ല, ഒരു വിദേശ സര്‍ക്കാരും എന്നെ അയച്ചിട്ടുമില്ല. എന്റെ ജോലി പത്രപ്രവര്‍ത്തനമാണ്’- അവര്‍ എക്‌സില്‍ കുറിച്ചു.

ആരാണ് ഹെല്ലെ ലാംഗ്?

 

24 മണിക്കൂറിലേറെ നീണ്ടുനിന്ന ഈ സംഭവം ഹെല്ലെ ലാംഗിലേക്ക് വലിയ രീതിയില്‍ ശ്രദ്ധ ആകര്‍ഷിച്ചു.

പ്രത്യേകിച്ച് അവരുടെ എക്‌സ് (ട്വിറ്റര്‍) അക്കൗണ്ടിലെ ഇടപെടലുകളാണ് കൂടുതല്‍ സൂക്ഷ്മപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമായത്. പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയെക്കുറിച്ചുള്ള പോസ്റ്റിന് മുന്‍പ്, ലാംഗ് അവസാനമായി എക്‌സില്‍ സജീവമായിരുന്നത് 2024 ഏപ്രില്‍ 10-നായിരുന്നു. യുവാക്കള്‍ കൊക്കെയ്ന്‍ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ ലേഖനമായിരുന്നു അന്ന് അവര്‍ പോസ്റ്റ് ചെയ്തത്. അതിനുമുമ്പ് 2022-ലാണ് അവര്‍ പോസ്റ്റ് ചെയ്തത്. ജി20 റോം ഉച്ചകോടിക്കിടെ പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയും ലോകനേതാക്കളും നാണയം വായുവിലേക്ക് എറിയുന്ന ചിത്രം പങ്കുവെച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു പോസ്റ്റ് 2021-ല്‍ അവര്‍ റീട്വീറ്റ് ചെയ്തിരുന്നു.

ലോകവേദിയില്‍ ഇന്ത്യയെ ‘നാണംകെടുത്താന്‍’ വേണ്ടി അവരെ മനഃപൂര്‍വ്വം ‘പ്ലാന്റ് ചെയ്തതാകാം’ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കാന്‍ നിരവധി ഉപയോക്താക്കള്‍ ഈ വസ്തുത എടുത്തുകാണിച്ചു. കൗതുകകരമെന്നു പറയട്ടെ, പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുടെ പരിപാടിക്ക് ദിവസങ്ങള്‍ക്ക് മുന്‍പ് മാത്രമാണ് അവരുടെ എക്‌സ് അക്കൗണ്ട് വെരിഫൈ ചെയ്യപ്പെട്ടത്.

എന്നിരുന്നാലും, താന്‍ ടിക്ടോക്കിലും ഇന്‍സ്റ്റാഗ്രാമിലും കൂടുതല്‍ സജീവമാണെന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ലാംഗ് ഈ ആരോപണങ്ങളെ എതിര്‍ത്തു.

‘ഒരു ടൈപ്പോ (എഴുത്തുപിശക്) തിരുത്താന്‍ ഞാന്‍ ആഗ്രഹിച്ചതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ന് ഞാന്‍ തന്നെ (എക്‌സ് അക്കൗണ്ട്) വെരിഫൈ ചെയ്തത്, അത് തിരുത്താന്‍ എനിക്ക് പണം നല്‍കേണ്ടി വന്നു. അങ്ങനെയാണ് എനിക്ക് ബ്ലൂ മാര്‍ക്ക് ലഭിച്ചത്. അതെ, ഞാന്‍ സാധാരണയായി ടിക്ടോക്, ഇന്‍സ്റ്റാഗ്രാം, ഫേസ്ബുക്ക് എന്നിവയിലാണ് കൂടുതല്‍ സജീവമായിട്ടുള്ളത്’- അവര്‍ എക്‌സില്‍ എഴുതി.

പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയെ ഇന്റര്‍വ്യൂ ചെയ്യാന്‍ ലാംഗിന് കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, ജനപ്രീതിയുടെ ചാര്‍ട്ടില്‍ കയറാന്‍ അവര്‍ക്ക് സാധിച്ചു. തിങ്കളാഴ്ചയ്ക്ക് മുന്‍പ് എക്‌സില്‍ വെറും 800 ഫോളോവേഴ്സ് മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന അവര്‍ക്ക് നിലവില്‍ 17 പതിനായിരത്തിലധികം (17കെ) ഫോളോവേഴ്സ് ഉണ്ട്. ഓരോ മിനിറ്റിലും ഇത് വര്‍ദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

‘മക്ക് റാക്കിലെ’ (Muck Rack) അവരുടെ പ്രൊഫൈലിലേക്ക് ഒരു ദ്രുത നോട്ടം ഓടിച്ചാല്‍, ലാംഗ് നിരവധി നോര്‍വീജിയന്‍ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങള്‍ക്കായും എംഎസ്എന്നിനായും ഫ്രീലാന്‍സറായി ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് കാണാം. നിലവില്‍, 14,000-ല്‍ താഴെ മാത്രം സര്‍ക്കുലേഷനുള്ള, അധികമാരും അറിയപ്പെടാത്ത ‘ദാഗ്‌സാവിസെന്‍’ എന്ന നോര്‍വീജിയന്‍ പത്രത്തിലാണു ജോലി. നോര്‍വേയിലെ മുന്‍നിരയിലുള്ള 10 മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങളില്‍ പോലും ഇത് ഉള്‍പ്പെടുന്നില്ല.

അവരുടെ പത്രപ്രവര്‍ത്തന ജോലികള്‍ പരിശോധിച്ചാല്‍ അവര്‍ ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തെ കടുത്ത ഭാഷയില്‍ വിമര്‍ശിച്ചിരുന്നതായി കാണാം. ‘Fk you, Trump’ എന്നായിരുന്നു അത്തരം ഒരു ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട്. മറുവശത്ത്, ലാംഗിന്റെ പല ലേഖനങ്ങളും ‘മഹാശക്തിയായ’ ചൈനയെയും പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിന്‍പിംഗിനെയും പ്രശംസിക്കുന്നവയാണ്. ഈലോണ്‍ മസ്‌കിന്റെ ടെസ്ല കമ്പനിയെ രൂക്ഷമായി വിമര്‍ശിച്ചുകൊണ്ടും അവര്‍ ഒന്നിലധികം ലേഖനങ്ങള്‍ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

രാഹുല്‍ ഗാന്ധിയെ സമീപിക്കുന്നു

വിവാദം വൈകാതെ തന്നെ നാട്ടിലെ രാഷ്ട്രീയ രംഗത്തേക്കും പടര്‍ന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി ‘പരിഭ്രാന്തനായി’ എന്നും ‘ഓടിയൊളിച്ചു’ എന്നും രാഹുല്‍ ഗാന്ധിയും മഹുവ മൊയ്ത്രയും ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കള്‍ ആരോപിച്ചു.

‘ഒളിക്കാന്‍ ഒന്നുമില്ലെങ്കില്‍ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല. വിട്ടുവീഴ്ചകള്‍ക്ക് തയ്യാറായ ഒരു പ്രധാനമന്ത്രി പരിഭ്രാന്തനാകുന്നതും കുറച്ചു ചോദ്യങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഓടിയൊളിക്കുന്നതും ലോകം കാണുമ്പോള്‍ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിച്ഛായയ്ക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും?’ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് ട്വീറ്റ് ചെയ്തു.

മണിക്കൂറുകള്‍ക്ക് ശേഷം ലാംഗ് ഒരു അഭിമുഖത്തിനായി ഗാന്ധിയെ സമീപിച്ചു. ‘ഹലോ, ഒരു ഫോണ്‍ അഭിമുഖത്തിനായി നിങ്ങള്‍ക്ക് സമയം ലഭിക്കുമോ… (പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ) നോര്‍വേ സന്ദര്‍ശനത്തെ നിങ്ങള്‍ എങ്ങനെ കാണുന്നു എന്ന് കേള്‍ക്കുന്നത് കൗതുകകരമായിരിക്കും,’ അവര്‍ ചോദിച്ചു. ഈ റിപ്പോര്‍ട്ട് എഴുതുന്നതുവരെ രാഹുല്‍ ഗാന്ധി ഇതിന് മറുപടി നല്‍കിയിട്ടില്ല.

ലാംഗിനെ ഒരു ‘കുറ്റവാളിയായ മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തക’ (delinquent journalist) എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ബിജെപി ഈ വിവാദത്തെ തള്ളിപ്പറഞ്ഞു. നോര്‍വീജിയന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി പോലും മാധ്യമങ്ങളില്‍ നിന്ന് ചോദ്യങ്ങള്‍ സ്വീകരിച്ചിരുന്നില്ലെന്ന് ബിജെപി ഐടി സെല്‍ മേധാവി അമിത് മാളവ്യ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു.

‘രാഹുല്‍ ഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭ്രാന്തമായ കോണ്‍ഗ്രസ് ആവാസവ്യവസ്ഥ ഒരു കുറ്റവാളിയായ മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകയുടെ വിഭ്രാന്തി നിറഞ്ഞ പ്രസ്താവനകളെച്ചൊല്ലി അഹങ്കരിക്കുകയാണ്. ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ട മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകയെപ്പോലെ, ശക്തവും ശക്തവുമായ ഒരു ഇന്ത്യയെ കാണാന്‍ ആഗ്രഹിക്കാത്തവരുടെ കൈപ്പറ്റിയാണോ കോണ്‍ഗ്രസ് നേതൃത്വവും പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നത് എന്ന് ഒരാള്‍ അത്ഭുതപ്പെട്ടുപോവുകയാണ്’ മാളവ്യ പോസ്റ്റ് ചെയ്തു.

പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയോട് ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കാന്‍ ഒരു മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തക ശ്രമിച്ചതില്‍ നിന്ന് തുടങ്ങിയ കാര്യം, ഇപ്പോള്‍ ഇന്ത്യന്‍ രാഷ്ട്രീയ മേഖലയിലേക്കും പടര്‍ന്ന ഒരു വലിയ വിവാദമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.

#PMModiNorwayVisit, #HelleLyngJournalist, #PressFreedomIndex, #ModiNorwayPressBriefing, #RahulGandhiTweets, #AmitMalviya, #SibiGeorgeMEA, #NorwayJournalistViral, #IndianPoliticsNews, #MuckRackHelleLyng, #DagsavisenNorway, #XBlueTickControversy, #ForeignSpyAllegations, #BJPvsCongress, #FreePressControversy